तूर

तुर पिकाचे नियोजन

♦️ तुर तंत्र :महाराष्ट्रातील मुख्य व महत्वाचे पिक म्हणजे तुर आंतरपिक म्हणुनच जास्त लागवड केल्या जाते कापुस किंवा सोयाबीन या पिकांमध्ये तुर हे आंतरपीक म्हणुन घेतले जाते. कोरडवाहु व हलक्या किंवा मध्यम जमिनीत लागवड करावयाची असल्यास मध्यम कालावधीचे वाण निवडणे फायद्याचे ठरते. जसे मारोती टि. 21. संपदा नं. 148 व भारी जमिनीत दिर्घ मुदतीचे वाण घ्यावे. जसे आशा, बी. एस. एम. आर. 736, बी. एस. एम. आर 853, सी 11.165 ते 200 दिवसाच्या मुदतीमध्ये तुरीचे पिक काढावण्यास येते.

♦️ बियाणे प्रक्रिया :5 किलो पर्यंत बियाणे घेतल्यासस्कायगोल्ड जेल - 50 ग्रामवबाविस्टीन - 50ग्राम कालवुन बीज प्रक्रिया करणे व बियाणे रात्रभर वाळवून घेणे.

♦️ पेरणी / लागवड :आंतरपीक म्हणुन घेतांना दोन ओळीतील अंतर आपण ठरवावे. मात्र दोन झाडांमधील अंतर 1 फुट ठेवावे. लागवड/पेरणी करतांना बियाणे दाट पडल्यास विरळणी करून घ्यावी. माझ्या तंत्रात दोन ओळीमधील अंतर 12 फुट घेतल्यानंतरही कमी पडले होते.

♦️ पहिली आळवणी (ड्रिंचींग) :पेरणीनंतर 10 ते 12 दिवसांनी ही आळवणी करावी.

हे प्रमाण घ्यावे. या आळवणी मुळे तुरीच्या मुळ्या खोलवर जाऊन सोटमुळ सुधृढ होते व उपमुळ्या भरपुर फुटतात म्हणुन मर रोग लागत नाही.

♦️ दुसरी आळवणी (ड्रिंचींग) :पेरणी पासुन 20 ते 24 दिवसांनी करावी.

♦️ खताची मात्रा :लागवडीपासुन 24 ते 28 दिवसामध्ये खताची पहिली मात्रा द्यावी.

♦️ पहिली फवारणी :लागवडीपासुन 28 ते 32 दिवसात पिकाच्या फळ फांद्याची संख्या व लांबी वाढविणे तसेच बुरशीचा प्रार्दुभाव रोखणे गरजेचे असते.

♦️अधिक पातळ झाले असल्यास या फवारणी नंतर अधिक फुटवे लागण्यासाठी खालील फवारणी करावी. अधिक फुटवे मिळण्यासाठी मदत होते.

♦️ खताची दुसरी मात्रा :पिकावर 2/4 फुले दिसल्यास 10:26:26 1 बॅग, विघ्नहर्ता विकास कीट 25 किलो यांचे मिश्रण देवुन पाणी सोडावे व फवारणी करावी.

♦️ दुसरी फवारणी :खालील प्रमाणे करावी

♦️या फवारणी नंतर 5 दिवसाच्या अंतराने, प्रती पंप फवारणी केल्यास पुन्हा अधिक शेंगा लागण्यास मद्त होते.

♦️ नोट :दमट हवामान, धुवारी / धुके किंवा ढगाळ वातावरण असल्यास दुसऱ्या दिवशी खालील फवारणी करावी फुलगळ होणार नाही.

♦️ तिसरी फवारणी :चफली बनत असताना शेगांची लांबी वाढविणे, दाण्याची संख्या वाढविणे व दाण्याचा आकार वाढवुन चमक निर्माण करण्याचे कार्य करावे लागते. अशा वेळेस पुढील फवारणी करावी.

♦️भुंगेरे, पतंगे, शेगंमाशी, शेगां पोखरणारी अळी यांचा बंदोबस्त या फवारणीतून करता येतो. तुर पिकाला 20 ते 25 दिवसात पहिली व 35 ते 40 दिवसात दुसरी कोळपणी करावी. तरच जमिन भुसभुशीत राहते व जमिनीत हवा खेळती राहते त्यामुळे पीक वाढीस पोषक वातावरण तयार होते. जमिन तण विरहीत ठेवावी. पावसामध्ये खंड पडल्यास किंवा पाण्याचा ताण पडल्यास 30 ते 45 दिवसांत व नंतर 60 ते 70 दिवसात व शेंगा भरावयाच्या अवस्थेत पाणी द्यावे.

तुरीवरील किडी व रोग

♦️किडी : घाटे व शेंगा पोखरणारी अळी, पिसारी पतंग, शेंगमाशी, खोड माशी, ढेकुण.
♦️रोग : मर रोग, करपा, मुळ कुजव्या, भुरी, पानावरील ठिपके, पाना वरील करपा, तांबेरा, वाझ रोग.
वरील सर्व किडी व रोगांचा विचार करुनच तंत्रामध्ये फवारण्यांचे घटक समाविष्ट करण्यात आलेले आहे.